سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
361
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
من ندادم جواب ميرسد فلان بنده گرسنه من از تو طعام خواست و فلان برهنه از تو جامه خواست ندادى امروز فضل خود را از تو باز گيرم همان طورى كه تو از وى بازگرفتى . و اين آيه دلالت دارد كه دادن به فقير حقيقتا دادن به خدا است چنانچه فرموده أَ لَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَأْخُذُ الصَّدَقاتِ و همين طورى كه انفاق كردن در راه خدا فضيلت دارد قرض دادن ثوابش زيادتر است ، حديث از حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلّم است كه بر در بهشت نوشته شده كه صدقه را ده برابر حسنه است و قرض را هيجده برابر . از سفيان ثورى است كه گفته چون آيه مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها فرمود آمد پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلّم گفت بار خدايا اين آيه آمد مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ گفت خدايا بيفزا اين آيه آمد إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ ( تفسير ابو الفتوح ) فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِيرَةً كسى كه به خدا قرض داد خداوند به چندين برابر مال وى را زياد مىكند و اين زيادتى راجع بفوائد و انتفاعات دنيوى است كه در اثر انفاق مترتب بر مال ميگردد و البته ثواب اخروى كه تفضلا خداوند بمحسنين عنايت مىكند زيادتر است . وَ اللَّهُ يَقْبِضُ وَ يَبْصُطُ مفسرين گويند وَ اللَّهُ يَقْبِضُ وَ يَبْصُطُ يعنى خداى تعالى روزى را تنگ ميگرداند و فراخ مينمايد بدليل اينكه قبض بمعنى امساك آمده در قوله تعالى وَ يَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ كه اعتراض به كسانى است كه نفقه را تنگ مىگيرند و بسط بمعنى وسعت در رزق آمده بدليل اينكه فرموده وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ و گويند قبض و بسط كنايه از بخل و سخاوت است .